تعلیم و تربیت عبارت است از فراهم سازی زمينه ها و عوامل. به فعليت رساندن يا شكوفایی شخص. در جهت رشد و تكامل اختياری او به سوی هدف های مطلوب.
بر اساس برنامه ای منسجم. تعلیم و تربیت معادل «Eduction» در انگلیسی است. در فارسی از آن به آموزش و پرورش هم یاد می شود. واژه انگلیسی تربیت عبارت است از «خروج کودک از حالت نخستین خود».
عملی است عمدی که از جانب مربی بصورت آگاهانه برای به فعال نمودن استعدادهای وجودی متربی انجام می شود. از آن جا که تربیت کار عمدی است باید بصورت آگاهانه انجام شود. تربیت غیر عمدی و تصادفی، تربیت اصطلاحی اطلاق نمی شود.
دو ویژگی عمدی بودن و انجام آگاهانه فرآیند تربیت، اشاره به شکوفا سازی قوهها و استعدادهای وجود متربی دارد. بنابراین تعلیم و تربیت یعنی تغییر ساخت اولیه کودک با روشهای آموزشی و به طور آگاهانه برای رشد و تعالی کودک.
تنبیه یعنی آگاهی بخشی و هوشیار نمودن کودک. این آگاهی بخشی باید نسبت به عواقب احتمالی اعمالی باشد که مرتکب میشود. اگر هدف ما از تنبیه، چیزی غیر از این باشد مطمئناً کار پسندیدهای انجام نمی دهیم. این رفتار ما نه تنها اثر تربیتی در پی نخواهد داشت بلکه روند تربیت را نیز با مشکل مواجه میکند.
آغاز کار مطالعه با یاد و نام خداوند متعال و تلاوت آیاتی از کلام خدا آرامش آغازین را برایتان به ارمغان میآورد. توجه داشته باشید توکل به خدا، آرامش و اعتماد به نفس و پشتکار و برنامه ریزی مهمترین عوامل موفقیت در امتحانات است. توکل یعنی که انسان در جایگاه بنده خدا، وظایف خود را خوب و کامل انجام دهد. اما کار خدایی را به خدا واگذار کند. ” توکل ” نشانه ایمان، منطق و اندیشه درست است.
تفکر به فرآیند ایجاد یک زنجیرهی منطقی از وجوه مرتبط بین عناصر اطلاعات اشاره دارد. اغلب اوقات، فکر کردن بهطور خودکار اتفاق میافتد. با این حال، مواقعی وجود دارد که شما آگاهانه فکر میکنید.
روانشناسان و کارشناسان تربیتی برای کاهش اضطراب روشهای متفاوتی را بیان نموده اند. بستگی به این که شخص در کدام مرحله از اضطراب قرار داشته باشد روش درمان فرد متفاوت است. اما روشهای که در ذیل بیان می شود روشهایی هستند که جنبه عمومی داشته و برای کاهش نگرانی های فرد مضطرب مفید خواهد بود.
نگرانیهای دانشآموزان در ایام امتحانات، گاهی با فشار خانوادهها بیشتر میشود. در حالیکه باید با این مساله خیلی عاقلانه و منطقی برخورد کنند. بهتر این است که دانشآموزان در طول سال، مطالعه داشته باشند تا درایام امتحانات مجبور به اضطراب و بی خوابی و نگرانی و شرایط روحی نامطلوب بیش از حد توان خود نشوند. کم خوابیهای شب امتحان، سبب خستگی زود هنگام، کاهش بازده، فراموشی، افزایش ناآرامی و اشتباه در جلسه امتحان میشود.
از آن جا که تربیت مذهبی کودک دارای سیر منطقی و منظمی است، به رعایت تناسب بین مفاهیم آموختنی به کودک و سن او، در اسلام توجه خاصی شده است. آنچه به کودک درباره آموزههای دینی ارائه میشود و او یاد میگیرد، فقط از طریق تکرار، تقلید و آشنایی است.
تنبیه و تشویق در امر تعلیم و تربیت کودک همچون دوبال پرواز برای پرنده می ماند که اگر به نحو احسن و در زمان خود درست به کار برده شوند، تاثیر بسیار مثبتی بر مخاطب خود گذاشته و اگر درست استفاده نشود باعث سقوط مخاطب می شود.
مراد از تنبیه؛ آگاه کردن، بیدار نمودن و هوشیار نمودن کودک نسبت به عواقب احتمالی اعمالی است که مرتکب آن شده است. پس اگر هدفمان از تنبیه چیزی غیر از این باشد مطمئناً کار پسندیده ای انجام نداده ایم. این رفتار ما نه تنها اثر تربیتی در پی نخواهد داشت بلکه روند تربیت را نیز با مشکل مواجه می نماید.
لازمه ی یک تربیت صحیح و اصولی، همفکری، همدلی، همکاری و هماهنگی میان والدین در خانواده می باشد. بدون شک فقدان هر کدام از موارد فوق کارایی نظام خانواده را زیر سوال می برد.
شخصی در مورد کیفیت و آداب نماز از حضرت امام رضا علیه السلام سئوال کرد. حضرت فرمودند: نماز کامل نمازی است که قلب و دل انسان هیچ جایی نباشد مگر در نماز. باید با نماز همیشه وداع کنیم. نماز راز بندگی خدا در زندگی است.
